|
FİDAN ALIRKEN VE DİKİLİRKEN YAPILACAKLAR
1. Tür seçimi iyi yapılmalı
Tür
seçimi yaparken dikkat edilmesi gerekenler:
·
Bulunduğumuz yörenin iklim şartlarına uyum gösterip göstermediğine
·
İlkbahardaki geç donların çiçeklenme zamanına rastlamamasına
·
Kış aylarındaki en düşük sıcaklığın ağaca zarar vermemesine
·
Yaz aylarındaki en yüksek sıcaklığın ağacın gelişimine ve meyvelere
zarar vermemesine
·
Yıllık sıcaklık ortalamasına ve soğuklama ihtiyacına
·
Yıllık yağış ortalamasına
·
Havadaki nemin, tozlanmayı engelleyecek oranda az olmamasına ve
meyvelerde pas ve mantar hastalığı meydana
getirecek oranda fazla olmamasına
·
Ağaçların yeterince güneş ışığından faydalanmasına
·
Hakim rüzgarın nasıl ve ne şiddette olduğuna
- Yer ve
yöne:
- Güneye veya
güneydoğuya eğimli bahçeler daha çok ısı
alır ve erken çiçek açıp erken meyve verir.
Buda genelde iyi kazanç demektir. Fakat geç
gelen donların çiçeklenme zamanına denk
gelme olasılığı da yüksektir. Bunlara dikkat
edilmelidir.
- Soğuk hava yukarıdan aşağıya doğru
akacağından etraftaki arazilerden nispeten
yüksek ve hafif eğimli arazilerde hava
drenajı iyi olur ve don tehlikesi daha az
olur.
- Arazinin fazla eğimli olması erozyona
dolayısıyla yüzeydeki verimli toprağın
kaybına sebep olur bu yüzden teraslama
yapmak gerekir.
- Toprak
durumuna:
Meyve bahçesi
kurarken toprak yönünden üzerinde durulması
gerekenler:
- Toprak tipi:
Meyvecilik için en uygun toprak tipi tınlı
topraklar veya humuslu topraklardır.
Kireçli topraklarda da bazı çeşit meyveler
yetiştirilebilir.
Killi topraklar iyi drene edilirlerse
kullanılabilir.
Çakıllı ve kumlu topraklar ancak iyi
sulamayla kullanılabilir.
- Toprak derinliği:
Toprak derinliği en az iki metre olmalıdır.
- Taban suyu yüksekliği:
Taban suyu kökleri yayılma eğilimi gösteren
meyve ağaçlarında en az 1 Metre, kökleri
derine giden meyve ağaçlarında en az 2 Metre
olmalıdır.
- Tuzluluk:
Tuzluluk meyve bahçesi için istenmez.
- Toprak reaksiyonu:
Toprak reaksiyonu ( Ph ) 6 – 8 arasında
olması meyvecilik için iyidir.
2.
Tozlayıcı (dölleyici) ihtiyacı
q
Meyve ağaçlarının bol çiçek açtığı halde
meyve vermemesinin sebebi tozlayıcıya
ihtiyaç duymasıdır. Seçilen tür kendine
verimli mi yoksa kısır mı araştırılmalı.
Gerekliyse uygun tozlayıcı veya tozlayıcılar
temin edilmeli ve yeterli oranda bahçeye
dağıtılarak dikilmelidir.
q
Tozlayıcı çeşit döllenecek çeşitle aynı
zamanda çiçek açmalıdır, aynı yaşta çiçek
açmaya başlamalıdır ve meyvelerinin ticari
değeri olmalıdır.
q
Sağlıklı ve virüssüz fidan alınmalıdır.
Özellikle Kök Uru, Nemetod ve San Jose çok
dikkat edilmesi gereken hastalık
q
türleridir. Bunun için Tarım Müdürlüklerinin
kontrol edip mühürlediği fidanlar
alınmalıdır.
q
Fidan seçerken genç olan fidan tercih
edilmelidir. Çünkü esas yerinden söküp yeni
yerine taşımak fidan için şok sayılır bu
şoku en çabuk genç fidanlar atar. Yaşlı
fidanların daha erken meyveye yatacağı
zannedilir; halbuki genç fidanlar çabucak
kendisini toparlayıp yaşlı fidanlarla
beraber meyveye yatar. Ayrıca genç fidanlar
ambalajlama nakliye ve fiyat yönünden de
avantajlıdır.
q Alınan fidanın hangi şartlarda muhafaza edildiğine dikkat edilmeli
q
Alacağınız fidanın yerinden yeni sökülmüş
veya önceden sökülmüş ise iyi havuzlanmış
olmasına dikkat ediniz. Bahçenize
getirdiğiniz fidanların dikimi uzun
sürecekse fidanların köklerini dışarıda
kalmayacak şekilde toprağa gömünüz ve
sulayınız.
q Alınan fidanların nakliyesi dikkatli yapılmalı.
Aldığınız fidanı naklederken köklerini iyi
muhafaza ediniz. Köklerini sarınız veya
kapalı bir araçla naklediniz ki kökleri uzun
süre rüzgarla temas edip kurumasın.
DİKİM ÖNCESİ YAPILACAK FAALİYETLER
v Bahçeye istenilen düzen verilmeli, drenaj ve
tesviye gerekiyorsa teraslama işleri
yapılmalıdır.
vDikilen fidanlar uzun yıllar burada kalacağından
bir daha bu işlemleri yapmak mümkün
olmayacaktır.
v Dikimin yapılacağı toprak tahlil
ettirilmelidir. Toprağın niteliği, besin
değerleri ve zararlıların (Nemetot gibi)
olup olmadığı kontrol edilmelidir. Eksik
olan mineraller gübreleme ile giderilmeli.
Zararlılar varsa gerekli mücadele
yapılmalıdır. Gereksiz bitkiler ve
kalıntıları yok edilmelidir.
v Bahçenin planı önceden çıkarılmalıdır.
Fidanların nasıl veya nerelere dikileceği
önceden belirlenmelidir. Bunun için karton
üzerine çizim yapılarak yerleşim planı
çıkarılabilir. Böylelikle satın alınacak
fidanların tam sayısı saptanır, fidanın
eksik veya fazla olmasından dolayı yaşanacak
sıkıntılar, vakit ve para kaybı önlenmiş
olur.
v Eğer planlama yapmadıysanız "Dekara
Fidan Adedi Tablosu" na bakarak
yaklaşık olarak kaç fidan alacağınızı
saptayabilirsiniz.
v Planlama yaparken Kare, Dikdörtgen veya
Üçgen yöntemleri kullanılabilir.
FİDAN DİKİLDİKTEN SONRAKİ FAALİYETLER
►Fidanlar
taçlandırılırken ve daha sonraki budama
işlemlerinde üst üste dalların binmemesi
sağlanmalıdır.Meyvelerin hasat kolaylığı ve
ağacın ağırlığının gövdeye eşit dağılımı göz
önünde bulundurulmalı.
►Fidanların gövdelerini güneşten
yanmaması için sarmak veya boyamak gerekir.
Sulama işlemi düzenli olarak yapılmalı.
Özellikle ilk yıllarında fidanların kökleri
yüzeye çok yakın olduğundan toprak sürekli
nemli tutulmalı. Toprak yumuşak tutulmalı ve
havalandırılmalıdır. Fidanın dibinde sürekli
su birikmemesi gerekir. Fazla su fidanın
köklerini çürütür.
►Ağaç dipleri ve civarlarında bulunan
otlar alınmalı veya çapalanmalıdır.
Topraktaki besinlere ortak olmaları
önlenmelidir.
►Kışın toprak erozyonunu önlemek için
ve besin zincirinin güçlenmesi için yararlı
bir takım bitki örtüsü oluşturulabilir.
Bitki örtüsü için baklagiller, çavdar, yulaf
veya buğday seçilebilir. Baklagiller toprağa
azot kazandırır. Bu da bizim gübreleme
masrafımızı azaltır. Bu bitki örtülerinin
meyve ağaçlarına zararlı bir takım hastalık
ve zararlıları barındırmamasına dikkat
edilmelidir. Özellikle nemetod zararlısının
gelişmesine ortam sağlayan bitki
örtülerinden kaçınılmalıdır. Bitki örtüsünün
bir yararı da hayvancılıkla uğraşan
çiftçilerimizin bu bitkileri yem olarak
kullanması buradan artı kazanç sağlamasıdır.
►Ağaçlarımızın ve
meyvelerimizin gelişiminde gübre önemli yer
tutar. Toprağımızın durumuna göre bir takım
besin maddelerine gerksinim fazla bir
takımına gereksinim azdır. Ağaçlarımızın
ihtiyaçlarını bilmek bize hem verim hem
tasarruf sağlar. Gereğinden fazla gübre
kullanmak bizim verimimizi artırmaz. Gerekli
gübrelemeyi yapmak bizim verimimizi ve meyve
iriliğimizi arttırır. Meyvelerimize
parlaklık ve renk verir. Gübreleme
gereğinden fazla yapılırsa meyvelerimiz iri
olsa dahi rengi matlaşır albenisi azalır.
►Bazı yıllar
ağaçlarımız gereğinden fazla meyve tutar.
Meyvelerimiz küçük olur ve pazarda iyi kabul
görmez. Ayrıca aşırı yüklenme ağaçlarımızın
dal ve gövdelerini kaybetmeleri gibi kötü
sonuçlar doğurur. Bunun için meyve
gelişiminin ilk döneminde fazla meyveler
seyreltilmelidir.
|
FİDAN ALIRKEN VE DİKİLİRKEN YAPILACAKLAR
1. Tür seçimi iyi yapılmalı
Tür
seçimi yaparken dikkat edilmesi gerekenler:
·
Bulunduğumuz yörenin iklim şartlarına uyum gösterip göstermediğine
·
İlkbahardaki geç donların çiçeklenme zamanına rastlamamasına
·
Kış aylarındaki en düşük sıcaklığın ağaca zarar vermemesine
·
Yaz aylarındaki en yüksek sıcaklığın ağacın gelişimine ve meyvelere
zarar vermemesine
·
Yıllık sıcaklık ortalamasına ve soğuklama ihtiyacına
·
Yıllık yağış ortalamasına
·
Havadaki nemin, tozlanmayı engelleyecek oranda az olmamasına ve
meyvelerde pas ve mantar hastalığı meydana
getirecek oranda fazla olmamasına
·
Ağaçların yeterince güneş ışığından faydalanmasına
·
Hakim rüzgarın nasıl ve ne şiddette olduğuna
- Yer ve
yöne:
- Güneye veya
güneydoğuya eğimli bahçeler daha çok ısı
alır ve erken çiçek açıp erken meyve verir.
Buda genelde iyi kazanç demektir. Fakat geç
gelen donların çiçeklenme zamanına denk
gelme olasılığı da yüksektir. Bunlara dikkat
edilmelidir.
- Soğuk hava yukarıdan aşağıya doğru
akacağından etraftaki arazilerden nispeten
yüksek ve hafif eğimli arazilerde hava
drenajı iyi olur ve don tehlikesi daha az
olur.
- Arazinin fazla eğimli olması erozyona
dolayısıyla yüzeydeki verimli toprağın
kaybına sebep olur bu yüzden teraslama
yapmak gerekir.
- Toprak
durumuna:
Meyve bahçesi
kurarken toprak yönünden üzerinde durulması
gerekenler:
- Toprak tipi:
Meyvecilik için en uygun toprak tipi tınlı
topraklar veya humuslu topraklardır.
Kireçli topraklarda da bazı çeşit meyveler
yetiştirilebilir.
Killi topraklar iyi drene edilirlerse
kullanılabilir.
Çakıllı ve kumlu topraklar ancak iyi
sulamayla kullanılabilir.
- Toprak derinliği:
Toprak derinliği en az iki metre olmalıdır.
- Taban suyu yüksekliği:
Taban suyu kökleri yayılma eğilimi gösteren
meyve ağaçlarında en az 1 Metre, kökleri
derine giden meyve ağaçlarında en az 2 Metre
olmalıdır.
- Tuzluluk:
Tuzluluk meyve bahçesi için istenmez.
- Toprak reaksiyonu:
Toprak reaksiyonu ( Ph ) 6 – 8 arasında
olması meyvecilik için iyidir.
2.
Tozlayıcı (dölleyici) ihtiyacı
q
Meyve ağaçlarının bol çiçek açtığı halde
meyve vermemesinin sebebi tozlayıcıya
ihtiyaç duymasıdır. Seçilen tür kendine
verimli mi yoksa kısır mı araştırılmalı.
Gerekliyse uygun tozlayıcı veya tozlayıcılar
temin edilmeli ve yeterli oranda bahçeye
dağıtılarak dikilmelidir.
q
Tozlayıcı çeşit döllenecek çeşitle aynı
zamanda çiçek açmalıdır, aynı yaşta çiçek
açmaya başlamalıdır ve meyvelerinin ticari
değeri olmalıdır.
q
Sağlıklı ve virüssüz fidan alınmalıdır.
Özellikle Kök Uru, Nemetod ve San Jose çok
dikkat edilmesi gereken hastalık
q
türleridir. Bunun için Tarım Müdürlüklerinin
kontrol edip mühürlediği fidanlar
alınmalıdır.
q
Fidan seçerken genç olan fidan tercih
edilmelidir. Çünkü esas yerinden söküp yeni
yerine taşımak fidan için şok sayılır bu
şoku en çabuk genç fidanlar atar. Yaşlı
fidanların daha erken meyveye yatacağı
zannedilir; halbuki genç fidanlar çabucak
kendisini toparlayıp yaşlı fidanlarla
beraber meyveye yatar. Ayrıca genç fidanlar
ambalajlama nakliye ve fiyat yönünden de
avantajlıdır.
q Alınan fidanın hangi şartlarda muhafaza edildiğine dikkat edilmeli
q
Alacağınız fidanın yerinden yeni sökülmüş
veya önceden sökülmüş ise iyi havuzlanmış
olmasına dikkat ediniz. Bahçenize
getirdiğiniz fidanların dikimi uzun
sürecekse fidanların köklerini dışarıda
kalmayacak şekilde toprağa gömünüz ve
sulayınız.
q Alınan fidanların nakliyesi dikkatli yapılmalı.
Aldığınız fidanı naklederken köklerini iyi
muhafaza ediniz. Köklerini sarınız veya
kapalı bir araçla naklediniz ki kökleri uzun
süre rüzgarla temas edip kurumasın.
DİKİM ÖNCESİ YAPILACAK FAALİYETLER
v Bahçeye istenilen düzen verilmeli, drenaj ve
tesviye gerekiyorsa teraslama işleri
yapılmalıdır.
vDikilen fidanlar uzun yıllar burada kalacağından
bir daha bu işlemleri yapmak mümkün
olmayacaktır.
v Dikimin yapılacağı toprak tahlil
ettirilmelidir. Toprağın niteliği, besin
değerleri ve zararlıların (Nemetot gibi)
olup olmadığı kontrol edilmelidir. Eksik
olan mineraller gübreleme ile giderilmeli.
Zararlılar varsa gerekli mücadele
yapılmalıdır. Gereksiz bitkiler ve
kalıntıları yok edilmelidir.
v Bahçenin planı önceden çıkarılmalıdır.
Fidanların nasıl veya nerelere dikileceği
önceden belirlenmelidir. Bunun için karton
üzerine çizim yapılarak yerleşim planı
çıkarılabilir. Böylelikle satın alınacak
fidanların tam sayısı saptanır, fidanın
eksik veya fazla olmasından dolayı yaşanacak
sıkıntılar, vakit ve para kaybı önlenmiş
olur.
v Eğer planlama yapmadıysanız "Dekara
Fidan Adedi Tablosu" na bakarak
yaklaşık olarak kaç fidan alacağınızı
saptayabilirsiniz.
v Planlama yaparken Kare, Dikdörtgen veya
Üçgen yöntemleri kullanılabilir.
FİDAN DİKİLDİKTEN SONRAKİ FAALİYETLER
►Fidanlar
taçlandırılırken ve daha sonraki budama
işlemlerinde üst üste dalların binmemesi
sağlanmalıdır.Meyvelerin hasat kolaylığı ve
ağacın ağırlığının gövdeye eşit dağılımı göz
önünde bulundurulmalı.
►Fidanların gövdelerini güneşten
yanmaması için sarmak veya boyamak gerekir.
Sulama işlemi düzenli olarak yapılmalı.
Özellikle ilk yıllarında fidanların kökleri
yüzeye çok yakın olduğundan toprak sürekli
nemli tutulmalı. Toprak yumuşak tutulmalı ve
havalandırılmalıdır. Fidanın dibinde sürekli
su birikmemesi gerekir. Fazla su fidanın
köklerini çürütür.
►Ağaç dipleri ve civarlarında bulunan
otlar alınmalı veya çapalanmalıdır.
Topraktaki besinlere ortak olmaları
önlenmelidir.
►Kışın toprak erozyonunu önlemek için
ve besin zincirinin güçlenmesi için yararlı
bir takım bitki örtüsü oluşturulabilir.
Bitki örtüsü için baklagiller, çavdar, yulaf
veya buğday seçilebilir. Baklagiller toprağa
azot kazandırır. Bu da bizim gübreleme
masrafımızı azaltır. Bu bitki örtülerinin
meyve ağaçlarına zararlı bir takım hastalık
ve zararlıları barındırmamasına dikkat
edilmelidir. Özellikle nemetod zararlısının
gelişmesine ortam sağlayan bitki
örtülerinden kaçınılmalıdır. Bitki örtüsünün
bir yararı da hayvancılıkla uğraşan
çiftçilerimizin bu bitkileri yem olarak
kullanması buradan artı kazanç sağlamasıdır.
►Ağaçlarımızın ve
meyvelerimizin gelişiminde gübre önemli yer
tutar. Toprağımızın durumuna göre bir takım
besin maddelerine gerksinim fazla bir
takımına gereksinim azdır. Ağaçlarımızın
ihtiyaçlarını bilmek bize hem verim hem
tasarruf sağlar. Gereğinden fazla gübre
kullanmak bizim verimimizi artırmaz. Gerekli
gübrelemeyi yapmak bizim verimimizi ve meyve
iriliğimizi arttırır. Meyvelerimize
parlaklık ve renk verir. Gübreleme
gereğinden fazla yapılırsa meyvelerimiz iri
olsa dahi rengi matlaşır albenisi azalır.
►Bazı yıllar
ağaçlarımız gereğinden fazla meyve tutar.
Meyvelerimiz küçük olur ve pazarda iyi kabul
görmez. Ayrıca aşırı yüklenme ağaçlarımızın
dal ve gövdelerini kaybetmeleri gibi kötü
sonuçlar doğurur. Bunun için meyve
gelişiminin ilk döneminde fazla meyveler
seyreltilmelidir.
|
| | 
